Tek Kullanımlık Plastikler Yasaklanıyor, Doğa Dostu Alternatifler Teşvik Edilecek

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenlemeyle, çevre kirliliğine yol açan tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımının aşamalı olarak azaltılması hedefleniyor. Bu kapsamda plastik ürünlerin yerine ahşap ve kağıt gibi daha çevre dostu alternatiflerin yaygınlaştırılması planlanıyor. Ayrıca uzun süre kullanılabilen cam, metal ve porselen ürünlerin tercih edilmesi teşvik edilecek.

Düzenleme doğrultusunda vatandaşların tek kullanımlık plastikler yerine doğa dostu malzemelere yönelmesi amaçlanıyor. Plastik veya köpükten yapılan gıda kaplarının yerini kağıt kaplar alırken, köpük bardakların yerine kağıt bardaklar kullanılacak. Plastik balon çubukları yerine ahşap çubuklar, plastik saplı kulak çubukları yerine ise ahşap saplı ürünler tercih edilecek.

Benzer şekilde plastik karıştırıcı kaşıkların yerine ahşap veya kağıt karıştırıcılar, plastik çatal, bıçak ve kaşıkların yerine ahşap alternatifler kullanılacak. Plastik pipetler yerine karton pipetler, plastik bardaklar yerine kağıt bardaklar ve plastik gıda taşıma kapları yerine kağıt kapların kullanımı yaygınlaştırılacak.

Bakanlığın temel hedefi, Sıfır Atık Projesi kapsamında tek kullanımlık ürünlerin yerine çok kez kullanılabilen ürünlerin kullanımını artırmak. Bu doğrultuda toplumda cam, metal ve porselen gibi uzun ömürlü ürünlerin kullanım alışkanlığının yaygınlaştırılması amaçlanıyor.

Öte yandan bilimsel verilere göre dünya genelinde üretilen plastiklerin yaklaşık yüzde 40’ını tek kullanımlık plastikler oluşturuyor. Yetersiz atık yönetimi nedeniyle bu ürünlerin önemli bir bölümü doğaya karışıyor ve çevre üzerinde ciddi zararlar oluşturuyor. Araştırmalar, denizlerdeki çöplerin yaklaşık yüzde 80’inin tek kullanımlık plastikler ile plastik içeren balıkçılık ekipmanlarından oluştuğunu gösteriyor.

Plastik atıkların doğada yüzlerce yıl yok olmaması nedeniyle pek çok ülke bu soruna karşı yeni politikalar geliştirmeye başladı. Bu kapsamda Avrupa Birliği, 2019 yılında kabul ettiği Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi ile belirli tek kullanımlık plastik ürünlerin 27 üye ülkede piyasaya sunulmasını yasakladı veya ciddi kısıtlamalara tabi tuttu. Türkiye’de de benzer bir yönetmelik için ilgili paydaşlarla birlikte hazırlık çalışmaları sürdürülüyor.