Ticaret Bakanlığı Reklam Yönetmeliğini Güncelledi

Ticaret Bakanlığı, dijital platformlarda artan reklam ve tanıtım faaliyetlerine karşı tüketicilerin daha güçlü şekilde korunmasını amaçlayan yeni düzenlemeleri yürürlüğe aldı. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlanarak uygulamaya girdi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, dijitalleşmenin etkisiyle tüketicilerin daha yoğun reklam içeriklerine maruz kaldığına dikkat çekilerek, aldatıcı ve yanıltıcı uygulamaların önüne geçmek amacıyla yönetmelikte kapsamlı değişiklikler yapıldığı belirtildi.

Yeni düzenlemeyle hedefli reklamcılık, yapay zekâ destekli reklamlar, sosyal medya fenomenlerinin tanıtımları ve indirim kampanyalarına yönelik önemli kurallar getirildi. Buna göre, reklam verenlerin hedefli reklamların hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu tercihlerin nasıl değiştirilebileceğini tüketicilere açık ve kolay erişilebilir şekilde bildirmesi zorunlu olacak.

Çocuklara yönelik kişisel veriler kullanılarak yapılan hedefli reklam uygulamaları ise tamamen yasaklandı.

Sosyal medya içerik üreticilerinin, herhangi bir ürün veya hizmet karşılığında maddi ya da ayni menfaat elde etmeleri durumunda yaptıkları paylaşımlarda reklam niteliğini açıkça belirtmeleri gerekecek. Bu kapsamda "reklam" veya "tanıtım" ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirildi.

İndirimli satışlara ilişkin kurallar da yeniden düzenlendi. Tüketicilere indirim veya avantaj sunulmasının belirli şartlara bağlandığı kampanyalar da artık indirimli satış hükümlerine tabi olacak. İndirim duyurularında, kampanya başlangıcından önceki son 10 gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak. Çabuk bozulabilen gıda ürünleri ile hizmetlerde ise indirimden önceki son fiyat referans olarak kullanılacak.

Yönetmelikle birlikte falcı, medyum ve astrolog gibi kişilerin sunduğu hizmetlere ilişkin reklam yasağının kapsamı genişletildi. Ayrıca yasa dışı bahis ve kumarın yanı sıra yasa dışı şans oyunlarının reklamları da yasak kapsamına alındı. Söz konusu düzenlemelerin 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe gireceği bildirildi.

Bakanlık, tüketicileri yanıltan ve haksız rekabete neden olan reklamlarla mücadele kapsamında denetimlerin sürdüğünü vurguladı. Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara tanınan cevap süresi de 72 saatten 48 saate indirildi. Belirlenen süre içinde yanıt verilmemesi halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacak.

Yapay zekâ teknolojilerinin kullanıldığı reklamlara da yeni yükümlülükler getirildi. İnsanlardan ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yer aldığı reklamlarda bu durumun açık biçimde belirtilmesi zorunlu olacak. Ayrıca yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyaların, gerçek bir kişinin ürünü kullanmış ya da tavsiye etmiş izlenimi oluşturacak şekilde reklamlarda yer alması yasaklandı.

Çevresel beyan içeren reklamlarda da yeni kurallar uygulanacak. "Çevre dostu" gibi genel ifadelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklanırken, bu tür iddiaların ürünün veya hizmetin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun açıkça belirtilmesi gerekecek. Ayrıca çevresel iddiaların yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle doğrulanması zorunlu tutuldu.

Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimini oluşturacak reklamların yapılması da yasaklandı. Bunun yanında, sağlık beyanı kapsamına girmemek şartıyla bu ürünler için karşılaştırmalı reklamlara izin verilecek.

Yönetmelik kapsamında akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak biçimde reklam amacıyla kullanılmasının önüne geçilecek. Ayrıca doğruluğu teyit edilemeyen tüketici yorumlarının yayımlanmasına izin verilmeyecek. Ürün, hizmet, teslimat ve satıcı gibi farklı başlıklar altında paylaşılan değerlendirmelerin ise tüketicilerin kolayca görebileceği şekilde eksiksiz sunulması zorunlu olacak.